Σε αυξημένη ετοιμότητα βρίσκονται ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων και οι εθνικές φαρμακευτικές αρχές των κρατών-μελών, εξαιτίας των γεωπολιτικών εξελίξεων στη Μέση Ανατολή, οι οποίες ενδέχεται να επηρεάσουν την ομαλή λειτουργία της εφοδιαστικής αλυσίδας φαρμάκων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Παρότι μέχρι στιγμής δεν έχουν καταγραφεί σοβαρές ελλείψεις, οι καθυστερήσεις στις μεταφορές και η αύξηση του κόστους δημιουργούν έντονο προβληματισμό για το επόμενο διάστημα. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η κατάσταση παραμένει ρευστή και δυναμική, προειδοποιώντας πως, σε περίπτωση παρατεταμένων διαταραχών, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο εμφάνισης ελλείψεων.
Στην Ελλάδα, σύμφωνα με τον πρόεδρο του Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων, Σπύρος Σαπουνάς, η εικόνα της αγοράς παραμένει σταθερή, με επαρκή αποθέματα και χωρίς λόγο ανησυχίας για τους ασθενείς που βρίσκονται σε θεραπεία. Ωστόσο, ο ΕΟΦ βρίσκεται σε αυξημένο επίπεδο επιτήρησης, ενώ έχουν ήδη πραγματοποιηθεί σχετικές συσκέψεις στο Υπουργείο Υγείας για την αξιολόγηση πιθανών μέτρων, εφόσον αυτό καταστεί αναγκαίο.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οι αρμόδιοι φορείς παρακολουθούν καθημερινά τις εξελίξεις, εστιάζοντας κυρίως στις επιπτώσεις που καταγράφονται στους χρόνους παράδοσης και στο αυξημένο μεταφορικό κόστος. Η αναδιάρθρωση των δρομολογίων, λόγω αποφυγής κρίσιμων κόμβων στην περιοχή του Κόλπου, καθώς και τα προβλήματα στη διακίνηση πρώτων υλών από την Ασία, ασκούν πρόσθετες πιέσεις στις φαρμακοβιομηχανίες.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν φάρμακα με σύντομη διάρκεια ζωής ή εκείνα που απαιτούν ειδικές συνθήκες μεταφοράς, όπως εμβόλια και βιολογικοί παράγοντες. Παράλληλα, πιθανές ελλείψεις σε δευτερεύοντα υλικά, απαραίτητα για τη συσκευασία και διακίνηση των σκευασμάτων, ενδέχεται να επιβαρύνουν περαιτέρω την κατάσταση.
Παρά τις προκλήσεις, η Ελλάδα διατηρεί επαρκή αποθέματα, ακόμη και για κρίσιμες κατηγορίες φαρμάκων, όπως αντικαρκινικά και μονοκλωνικά αντισώματα, καλύπτοντας τις ανάγκες των ασθενών για τους επόμενους μήνες. Το σύστημα υγείας λειτουργεί βάσει προγραμματισμού ασφαλείας, ενώ έχουν ήδη ενεργοποιηθεί εναλλακτικά δίκτυα διανομής.
Σε περίπτωση επιδείνωσης της κατάστασης, ο ΕΟΦ εξετάζει σειρά μέτρων, όπως η επέκταση της απαγόρευσης παράλληλων εξαγωγών, η επιτάχυνση έκτακτων εισαγωγών μέσω του ΙΦΕΤ, η στενή παρακολούθηση των αποθεμάτων και η ενίσχυση της συνεργασίας με τον EMA για την εξασφάλιση κρίσιμων πρώτων υλών.
Η συνεχής παρακολούθηση και η αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων επιτρέπουν στις αρχές να δρουν προληπτικά, με στόχο τη διασφάλιση της απρόσκοπτης πρόσβασης των πολιτών στα απαραίτητα φάρμακα.
