Σημαντικές αλλαγές στο ισχύον πλαίσιο της οριζόντιας ιδιοκτησίας, που θεσπίστηκε με τον νόμο 3741/1929, δρομολογεί το υπουργείο Δικαιοσύνης, με στόχο τον εκσυγχρονισμό των κανόνων που διέπουν τις πολυκατοικίες και την αξιοποίηση της ιδιωτικής ακίνητης περιουσίας.
Όπως ανέφερε ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης κατά την παρουσίαση των κατευθυντήριων γραμμών του σχεδίου νόμου, το οποίο θα επεξεργαστεί 13μελής επιτροπή έως το φθινόπωρο, η μεταρρύθμιση φιλοδοξεί να οδηγήσει στη δημιουργία ενός ενιαίου και σύγχρονου «Κώδικα Ιδιοκτησίας», μετά από 97 χρόνια εφαρμογής του ισχύοντος καθεστώτος.
Το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο, το οποίο ρυθμίζει τη συνιδιοκτησία επί του ίδιου οικοδομήματος, έχει υποστεί, σύμφωνα με το υπουργείο, περισσότερες από 1.100 νομοθετικές παρεμβάσεις, γεγονός που έχει οδηγήσει σε πολυπλοκότητα και αυξημένο φόρτο για τα δικαστήρια. Ο υπουργός σημείωσε ότι σε αρκετές περιπτώσεις η νομολογία, ιδίως του Αρείου Πάγου, έχει ουσιαστικά υποκαταστήσει τη νομοθετική λειτουργία.
Κεντρικός στόχος της μεταρρύθμισης είναι η απλοποίηση των σχέσεων μεταξύ συνιδιοκτητών, η άρση χρόνιων νομικών εμποδίων και η διευκόλυνση της αξιοποίησης της ακίνητης περιουσίας, ιδίως στις μεγάλες αστικές περιοχές όπου οι συγκρούσεις σε επίπεδο πολυκατοικιών είναι συχνές.
Παράλληλα, ο υφυπουργός Δικαιοσύνης Ιωάννης Μπούγας υπογράμμισε ότι το νέο πλαίσιο θα καταρτιστεί με πλήρη σεβασμό στις συνταγματικές και ευρωπαϊκές εγγυήσεις προστασίας της ιδιοκτησίας.
Μεταξύ των βασικών καινοτομιών που εξετάζονται περιλαμβάνεται η δυνατότητα κατάτμησης ή συνένωσης οριζόντιων ιδιοκτησιών, ακόμη και όταν αυτό απαγορεύεται από τον κανονισμό της πολυκατοικίας. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι μεγάλα διαμερίσματα θα μπορούν να διαχωρίζονται σε μικρότερες μονάδες για ιδιοκατοίκηση ή εκμίσθωση, ενισχύοντας – όπως επισημαίνεται – την αξιοποίηση του οικιστικού αποθέματος και την αντιμετώπιση στεγαστικών αναγκών.
Σημαντικές παρεμβάσεις προβλέπονται και στη διαχείριση των κοινόχρηστων δαπανών. Στο νέο πλαίσιο αναμένεται να θεσπιστούν ταχύτερες διαδικασίες για την είσπραξη ανεξόφλητων κοινοχρήστων, ακόμη και μέσω διαταγών πληρωμής, καθώς και η υποχρεωτική δημιουργία αποθεματικού και η ασφάλιση των κτιρίων. Οι διαχειριστές των πολυκατοικιών θα αποκτήσουν ενισχυμένες αρμοδιότητες αλλά και αυξημένες ευθύνες.
Επιπλέον, προωθούνται αλλαγές στη διαδικασία λήψης αποφάσεων στις γενικές συνελεύσεις, με μείωση των απαιτούμενων ποσοστών απαρτίας και πλειοψηφίας για ζητήματα συντήρησης, επισκευών και ενεργειακής αναβάθμισης, ώστε να αποφεύγονται καθυστερήσεις σε αναγκαία έργα.
Το υπουργείο επιδιώκει επίσης την απλοποίηση των διαδικασιών σε περιπτώσεις ανοικοδόμησης ή επέκτασης κτιρίων, καθώς και την ταχύτερη επίλυση διαφορών μέσω εξειδικευμένων δικαστικών διαδικασιών, προσαρμοσμένων στο σύγχρονο κληρονομικό και πολεοδομικό δίκαιο.
Σύμφωνα με τον κ. Φλωρίδη, το τελικό αποτέλεσμα της μεταρρύθμισης θα είναι η δημιουργία ενός ενιαίου, λειτουργικού και κωδικοποιημένου πλαισίου για την ιδιοκτησία, που θα επιτρέπει την ουσιαστική αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας και θα περιορίζει τις χρόνιες νομικές αβεβαιότητες.
«Στόχος είναι να συγκεντρωθεί και να εκσυγχρονιστεί ένα διάσπαρτο και πολύπλοκο νομικό σύστημα, ώστε οι πολίτες να έχουν καθαρούς τίτλους και σαφείς κανόνες για την ιδιοκτησία τους», ανέφερε χαρακτηριστικά.
