Η Δευτέρα του Πάσχα σηματοδοτεί τη δεύτερη ημέρα της Αναστάσιμης περιόδου και αποτελεί ημέρα βαθιάς θρησκευτικής και πολιτιστικής σημασίας για την Ορθόδοξη Εκκλησία. Γνωστή ως Δευτέρα της Διακαινησίμου ή της Λαμπρής, εντάσσεται στο εορταστικό πλαίσιο του Πεντηκοσταρίου και χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερες λατρευτικές πρακτικές, διαφορετικές από την υπόλοιπη εκκλησιαστική χρονιά, που αναδεικνύουν το μήνυμα της Ανάστασης.
Σε πολλές περιοχές, μετά τη Θεία Λειτουργία πραγματοποιούνται λιτανείες, ενώ η ημέρα συνδέεται και με τη μεταφορά εορτών σημαντικών αγίων, όταν αυτές δεν μπορούν να τελεστούν κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Εβδομάδας. Στον καθολικό κόσμο είναι γνωστή ως «Δευτέρα του Αγγέλου», αναφερόμενη στη συνάντηση του αγγέλου με τις μυροφόρες στον Τάφο του Χριστού.
Τα έθιμα της ημέρας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της ελληνικής παράδοσης. Από τα ποντιακά ταφικά έθιμα και τις μουσικές τελετές στα κοιμητήρια, έως τις αυγομαχίες σε Μακεδονία και Χαλκιδική, κάθε τόπος δίνει το δικό του ξεχωριστό χρώμα στον εορτασμό. Τα έθιμα αυτά συμβολίζουν την αναγέννηση, τη ζωή και τη νίκη του καλού απέναντι στο κακό.
Στο Άγιον Όρος, η πνευματικότητα κορυφώνεται με την περιφορά της εικόνας «Άξιον Εστί», μιας από τις σημαντικότερες ιερές εικόνες της Ορθοδοξίας, που συνοδεύεται από λαμπρότητα και βαθιά ευλάβεια.
Η Δευτέρα του Πάσχα παραμένει μια ημέρα όπου η πίστη συναντά την παράδοση, διατηρώντας ζωντανή την πολιτιστική ταυτότητα και το συλλογικό βίωμα των Ελλήνων.
