8 Μαρτίου 2026
Η σημερινή μέρα είναι αφιερωμένη στη σύγχρονη γυναίκα, αυτή που οι απαιτήσεις της ζωής την αναγκάζουν να αναλαμβάνει πολλαπλούς ρόλους και πολλές ευθύνες. Ρόλους στους οποίους υποχρεούται να ανταποκριθεί με επιτυχία και ευθύνες που αρκετές φορές δεν της αναλογούν.
Η Γιορτή της Γυναίκας με σταθερή ημερομηνία την 8η Μαρτίου κάθε χρόνο –μια γιορτή κοινή για όλο τον κόσμο – καθιερώθηκε προς τιμήν των εργατικών αγώνων που έδωσαν οι γυναίκες στην Αμερική στα εργοστάσια κλωστοϋφαντουργίας στα τέλη του 19ου αι, οι οποίες διαμαρτύρονταν για τις απάνθρωπες συνθήκες εργασίας τους, για τα εξαντλητικά ωράρια, για τους πολύ χαμηλούς μισθούς.
«Η ιστορία του αγώνα των γυναικών για ισότητα δεν ανήκει σε καμία μεμονωμένη φεμινίστρια ούτε σε μία οργάνωση, αλλά στις συλλογικές προσπάθειες όλων όσοι νοιάζονται για τα ανθρώπινα δικαιώματα..» – όπως έχει επισημάνει η φεμινίστρια, δημοσιογράφος, ακτιβίστρια και πρωτεργάτρια του φεμινιστικού κινήματος στην Αμερική, Gloria Steinem.
Η Ημέρα της Γυναίκας γιορτάστηκε για πρώτη φορά το 1909 αλλά στην Ελλάδα είχε ήδη εκδοθεί -και τι σύμπτωση η ημερομηνία- την 8 Μαρτίου 1887 «Η Εφημερίες των Κυριών» το πρώτο και σημαντικότερο φεμινιστικό έντυπο της μεγάλης Ελληνίδας φεμινίστριας και ιδρύτριας του Λυκείου Ελληνίδων Καλλιρρόης Παρρέν. Η Καλλιρόη Παρρέν προσπάθησε να αφυπνίσει τις συνειδήσεις των γυναικών της εποχής και αγωνίστηκε για τα πολιτικά δικαιώματα των γυναικών, το δικαίωμα της ψήφου, την εκπαίδευση τους σε όλα τα επίπεδα και το άνοιγμα του Πανεπιστημίου γι΄αυτές, την πρόσληψή τους στο δημόσιο τομέα, για το δικαίωμά τους στην πολιτική και στη λήψη αποφάσεων γράφοντας από το πρώτο ήδη φύλλο της Εφημερίδας ότι δεν θα πρέπει να έχουν οι άνδρες το μονοπώλιο του ορθοφρονείν και κρίνειν. Οι γυναίκες έχουν μυαλό και γνώμη γράφει. Γι΄αυτό δώστε φωνή στις γυναίκες. Η γνώμη τους είναι πολύτιμη.
Έτσι η Καλλιρόη Παρρέν έκανε στην Ελλάδα το πρώτο και μεγάλο βήμα για τη διάδοση των φεμινιστικών αξιών της ισότητας των φύλων και της αναγνώρισης δικαιωμάτων στις γυναίκες. Χρειάστηκαν πολλά χρόνια να περάσουν ως το 1977 όταν η μέρα αυτή ορίστηκε επίσημα ως παγκόσμια ημέρα για τα δικαιώματα της γυναίκας από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών.
Στα χρόνια που κύλησαν κάθε χρόνο πολλές εκδηλώσεις έγιναν και πολλά αφιερώματα για να τιμηθούν οι αγώνες των γυναικών για την ισότητα των δυο φύλων, για τις καλύτερες συνθήκες εργασίας αλλά και για την αντιμετώπιση όλων των φαινομένων κοινωνικής παθογένειας που γέννησε η διόγκωση, η οικονομική κρίση και η πρόσφατη πανδημία.
Το φετινό θέμα της Παγκόσμιας Ημέρας της Γυναίκας, Give to gain, «δώσε για να κερδίσεις» είναι ένα κάλεσμα για τη γενναιοδωρία, τη συνεργασία και την ουσιαστική στήριξη για την ενίσχυση της ισότητας των φύλων. Στηρίζεται στην ιδέα ότι όταν δίνουμε, παίρνουμε, κερδίζουμε. Αναδεικνύει τη σημασία της επένδυσης στις γυναίκες μέσω χρηματοδότησης, καθοδήγησης, εκπαίδευσης και ευκαιριών ηγεσίας.
Το βασικό μήνυμα είναι ότι η ενδυνάμωση των γυναικών δεν αποτελεί μόνο ζήτημα ισότητας, αλλά και παράγοντα βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης και κοινωνικής συνοχής.
Αυτή η ιδέα –σύνθημα- μου έφερε στο μυαλό δυο μεγάλες ελληνίδες που χάσαμε πρόσφατα που έκαναν με τη ζωή τους έναν αγώνα προσφοράς στις γυναίκες αλλά και στην Πατρίδα μας. Την Άννα Ψαρούδα –Μπενάκη και την Ελένη Γλυκατζή –Αρβελέρ. Και οι δυο εμβληματικές προσωπικότητες , ευφυείς και ικανές να ανταποκριθούν με επιτυχία σε θέσεις που για αιώνες υπήρξαν άβατα, απόρθητα κάστρα της ανδροκρατίας.
Η Άννα Ψαρούδα –Μπενάκη καθηγήτρια Ποινικού Δικαίου, η πρώτη Γυναίκα Πρόεδρος της Βουλής και η πρώτη Γυναίκα Πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών με πολλούς αγώνες και στο ελληνικό και στο Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο για την ενίσχυση της νομικής βάσης της ισότητας των φύλων.
Η Ελένη Γλυκατζή –Αρβελέρ βυζαντινολόγος –ιστορικός, η πρώτη Γυναίκα Πρύτανης του Πανεπιστημίου της Σορβόννης στα 700 χρόνια της λειτουργίας του. Σε όλη της τη ζωή ενεργή στο δημόσιο βίο με θέση και άποψη όχι μόνο ιστορική αλλά και κοινωνική.
Με την ελπίδα να μη μείνει αυτή η Ημέρα μόνο σε ευχολόγια και πανηγυρισμούς, ας συστρατευτούμε όλοι –ανεξαρτήτως φύλου – στον αγώνα των γυναικών για καλύτερη ζωή. Στη μετάβαση από τη «διακήρυξη» στην ενίσχυση των θεσμών, στην ουσιαστική εφαρμογή της νομοθεσίας και στην άρση των κοινωνικών στερεοτύπων -κρίσιμες προϋποθέσεις για την επίτευξη πραγματικής ισότητας.
