Η Ηλεία δεν θα μπορούσε να λείπει από τον μεγάλο αγώνα της Ελληνικής Επανάστασης του 1821, αν και η επιτυχία της δυσκολευόταν σημαντικά από την παρουσία των σκληροτράχηλων Τουρκαλβανών του Λάλα, οι οποίοι διέθεταν ισχυρό πεζικό και ιππικό και αποτελούσαν μόνιμη απειλή για την περιοχή.
Με το ξέσπασμα της Επανάστασης στον Πύργο στις 26 Μαρτίου 1821, από τον αγωνιστή Χαράλαμπος Βιλαέτης και τον πρόκριτο Γεώργιος Σισίνης, οι Λαλαίοι αντέδρασαν άμεσα και κατέπνιξαν την εξέγερση παρά τη σθεναρή αντίσταση των επαναστατών. Η πρώτη επιτυχία των Ελλήνων σημειώθηκε στην Αγουλινίτσα στις 24 Απριλίου, ενώ ακολούθησαν σκληρές μάχες στο Στρέφι και στο Λαντζόι στις 24 Μαΐου, όπου ο Βιλαέτης έπεσε ηρωικά, προκαλώντας σοβαρό πλήγμα στο ηθικό των αγωνιστών.
Ωστόσο, η κατάσταση άλλαξε όταν κατέφθασαν ενισχύσεις από τα Επτάνησα με επικεφαλής τον Ανδρέας Μεταξάς, μαζί με Ζακυνθινούς, Ηλείους και Διβριώτες από τη Λαμπεία, σχηματίζοντας μια ισχυρή δύναμη που κινήθηκε προς τον Λάλα.
Παράλληλα, ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, αντιλαμβανόμενος τη σημασία της σύγκρουσης, έστειλε ενισχύσεις με τον Δημήτριος Πλαπούτας, ώστε να αποτραπεί η βοήθεια προς την πολιορκημένη Τριπολιτσά.
Η κρίσιμη Μάχη του Λάλα ξεκίνησε στα τέλη Μαΐου 1821, με τους Τουρκαλβανούς να ενισχύονται από δυνάμεις της Πάτρας, όμως παρά τις σφοδρές συγκρούσεις και τις απώλειες, οι Έλληνες κράτησαν τις θέσεις τους, έχοντας ως ορμητήριο και στρατηγικό κέντρο τη Λαμπεία (Δίβρη).
Τελικά, οι Τουρκαλβανοί, αντιλαμβανόμενοι την ήττα τους, εγκατέλειψαν τον Λάλα και υποχώρησαν προς την Πάτρα και τη Στερεά Ελλάδα.
Η νίκη αυτή υπήρξε καθοριστική, καθώς απελευθερώθηκε ο Λάλα και άνοιξε ο δρόμος για την άλωση της Τριπολιτσά στις 23 Σεπτεμβρίου 1821, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην εξέλιξη της Επανάστασης στην Πελοπόννησο και δικαιώνοντας τις θυσίες των αγωνιστών.
